İNTEPE TOPÇULAR BATARYASI

Turgut Reis Bataryası’ndan İzmir yolunu takip ederiz. Yol üzerinde bulunan İntepe’ye uğrarız. İntepe mevkisinde bulunan bataryayı Sultan Abdülaziz yaptırmıştır. Çanakkale Savaşlarında düşmana karşılık veren bataryalarımızdan olan İntepe Topçular Bataryasında 3 adet Alman Krupp marka top bulunmaktadır. 1883–1888 tarihli toplar 28 cm çapındadır. Toplar ise şu an tahrip edilmiş bir vaziyettedir. Bu bataryamız özellikle Seddülbahir Bölgesindeki çıkarma alanlarına isabetli atışlar yapmaktaydı. Seddülbahir’de bulunan İngilizler bu top atışlarından çok etkilenmişlerdir.

TURGUT REİS BATARYASI

Güzelyalı Kampı’ndan anayola çıkarak hemen ilerisinde bulunan Çanakkale Kent Ormanı girişine geliriz. Buradan 2 km yokuş tırmanarak Turgut Reis Bataryası’na ulaşırız. Batarya 1938–1940 yıllarında II. Dünya Savaşı’na hazırlık için yapılmıştır. Savaş sırasında endirekt atışlarda kullanılan Turgut Reis Zırhlımızdan sökülen toplarla kurulmuş olan bataryamızdır. Burada bulunan toplar yan yana ikişerli olup kubbe şeklindeki demir levhanın altında yer almaktadır. İki tane bulunup aralarında 200 mt kadar mesafe bulunmaktadır. Topların namlularının uzunluğu 10.30 mt, çapı 28 cm’dir. Menzili 16.000 mt olup, üretim tarihi 1892’dir. Bataryanın ilk komutanı ise Ön Yüzbaşı Selami Arıkan’dır. Bu bataryaya 3. ve 565. batarya olarak numara verilmiştir. Bataryadaki toplar o heybetli duruşuyla hala boğazı korumaktadır.

MESUDİYE BATARYASI

Hasan-Mevsuf Şehitliği’nden ayrılarak anayola çıkarız. Yol boyunca devam ederek ÇOMÜ Dardanos Kampüsü önünden geçerek Çanakkale-İzmir asfaltı yanındaki Güzelyalı Kampına geliriz. Yol kenarında bulunan tel örgülerle çevrili piknik alanı içerisinde bulunan toplara ulaşırız. Burada iki adet top bulunmaktadır. Bataryanın adı ise Mesudiye Bataryası’dır. 13 Aralık 1914’te, Sarısığlar Koyu’na demirleyen Mesudiye Zırhlımızın, B–11 İngiliz denizaltısı tarafından batırılması sonucu zırhlımızdan sökülerek toplarıyla burada bir batarya oluşturulmuştur. O gün Mesudiye zırhlısının batması sonucu ise 35 askerimiz şehit düşmüştür.

HASAN-MEVSUF BATARYASI

Şehitliğin önündeki toprak yoldan devam ederek, 150 mt kadar sonra boğaza hakim bir tepeye ulaşırız. Burada bulunan Hasan-Mevsuf bataryamızı ziyaret ederiz. Bataryanın savaş esnasındaki ismi Dardanos Bataryası idi. Üsteğmen Hasan Hulusi ve Teğmen Mehmet Mevsuf’un 18 Mart 1915 günü göstermiş oldukları fevkalade fedakarlık, şecaat ve kahramanlıklarından dolayı burası Hasan-Mevsuf Bataryası olarak isimlendirilmiştir. Batarya, 1892 yılında II. Abdülhamit tarafından Asaf Paşa’ya inşa ettirilmiştir. 19 Ağustos 1914 tarihinde Asar-ı Tevfik mevcutlu iki adet 15’lik topun yanına üç adet 5’lik top kademeli olarak yerleştirilerek top sayısı 5’e çıkarılmıştır. Şu an topların yönü hala boğazı korurcasına, yine boğazın girişine bakmaktadır. Gazi toplarımızı da selamlayarak yolumuza devam ederiz.

DİDAR (Göz Bebeği-Hasretle Beklenen)

İtilaf devletleri Çanakkale Boğazı’na yapacakları büyük saldırı için hazırlıklarını tamamlamaya koyulurlar. Bu sırada da Türk tarafı yoğun bir çabayla istihkamları güçlendirmeye başlar. Artık iki taraf da büyük saldırı için uygun olan tarihi bekliyordu. Bu büyük tarih ise 18 Mart 1915 olacaktı. Anadolu Yakası’nda bulunan Dardanos Bataryası’nda Üsteğmen Hasan batarya komutanlığı yapmaktaydı.  18 Mart’tan önce batarya komutanı Hasan’ın bir kızı dünyaya gelir. Bu durum Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanlığı’na bildirilir. Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa atına atlayarak Dardanos Bataryası’na hareket eder. Bataryaya gelen Cevat Paşa Hasan’a bir kızı olduğunu ve O’na izinli olduğunu söyler. Hasan kızının dünyaya gelmesine çok sevinir. Mutluluktan ağlamaya başlar. Fakat bu sevincini bastıran bir şey aklına gelir. Birden gözleri donar ve komutanına; “Komutanım; vatan görevi daha mukaddestir. Her an boğaza saldırabilirler. Ben kızımın yanına gittiğimde saldırırlarsa arkadaşlarım yalnız dövüşecekler. Ya ben yokken boğazı geçerlerse, işte o zaman kızımın yüzüne bakamam. Eğer ben şehit olursam, vasiyetim üzerine kızımın adına DİDAR koysunlar.” der. Cevat Paşa, Hasan’ın dediğini dinler ve onu kızının yanına göndermez. Nihayet büyük saldırının gerçekleşeceği beklenen gün olan 18 Mart gelir. 100’ün üzerinde donanma gemisiyle gelen düşman askeri o gün boğazdaki tabyalarımıza toplarını kusmaya başlar. 18 Mart günü Dardanos Bataryası’na 4000 adet top mermisi düşer. İşte bu top mermisinden biri ise Batarya komutanı Üsteğmen Hasan’ı, Teğmen Mevsuf’u ve 4 askeri şehit eder. Cevat Paşa Üsteğmen Hasan’ı ve diğer askerleri kendi elleriyle bataryanın yakınına defneder. Hasan’ın vasiyeti üzerine ise kızının adına Didar konulur. Cevat Paşa’nın isteği üzerine Dardanos Bataryası’nın adı Hasan-Mevsuf Bataryası olarak değiştirilir. Şehitliğe ise Hasan-Mevsuf Şehitliği adı konulur. 1990’lı yıllarda ise kızı Didar babasının kahramanlıklar gösterdiği bataryayı ve şehitliğini ziyarete gelir.

HASAN-MEVSUF ŞEHİTLİĞİ ANITI

Çanakkale-Kepez istikametinde Kepez’i geçtikten 10 dk sonra bir yokuşu tırmanarak düzlükteki anıtın yanına ulaşırız. 18 Mart 1915 Hasan-Mevsuf Şehitliği Anıtı’nın üzerinde bir top mermisi bulunmaktadır. Anıtın yanında ise yine bir yazıt yer alır. Üzerinde ise şu ibareler yer almaktadır: ”22 Düşman harp gemisinin zorladığı Çanakkale Boğazı Türk azmi karşısında geçilemedi. O gün (18 Mart 1915) Türk zaferinin üstün başarısını bu Topçu Bataryası göstermiştir. Burada o gün yurdu için savaşırken şehitlik mertebesine yükselen Batarya Komutanı Üsteğmen Hasan ile Takım Komutanı Teğmen Mevsuf ve dört eri yatmaktadır. Ruhları Şad Olsun. 1962”


     Hasan-Mevsuf Şehitliği:
Hasan-Mevsuf Anıtı’nın yanındaki toprak yoldan 200 mt kadar ilerleyerek şehitliğe ulaşırız. Şehitlik 1990 yılında Çanakkale Valiliği’nce yeniden düzenleniyor. Son olarak da Balıkesir İnşaat Emlak Başkanlığı tarafından Aralık 2003’te onarılmıştır. 18 Mart 1915 günü İtilaf Donanmasının boğaza yapmış olduğu saldırıda, bu bataryada görev alan askerlerimiz boğazı kahramanca savunmaya çalışmışlardır. Bunu da kanlarını dökerek başarmışlardır. O gün bu bataryaya 4000 civarında top mermisi atılmıştır. Bizim ise 22 bataryamız o gün 2250 mermi atabilmişti. Artık ekonomik gücü ve imkanların kıyaslanmasını sizlere bırakıyorum. Bataryamız ise sadece 115 mermi kullanabilmişti. Şehitliğimizde selvi ağaçları altında; Batarya Komutanı Üsteğmen Hasan, Gözetleme Subayı Teğmen Mevsuf, Telefoncu üç er ve subay Namzedi Halim yatmaktadır.